Grunwald 1410.pdf

(1775 KB) Pobierz
Opracowanie graficzne serii: Jerzy Kępkiewicz
Ilustracja na okładce
- fragment obrazu Wojciecha Kossaka
Redaktor: Barbara Kosiorek-Dulian
Redaktor techniczny: Maria Braszczyk
© Copyright by Andrzej Nadolski, Łódź 1993
© Wydawnictwo Bellona. Warszawa
1996. Wydanie II
Skład Wydawnictwo Bellona
Wydawnictwo Bellona prowadzi sprzedaż wysyłkową swoich książek
Nasz adres: Wydawnictwo Bellona
00-844 Wraszawa
ul.Grzybowska77 tel./fax. 620-42-71
Druki oprawa: Wojskowa Drukarnia w Gdyni, ul.
Św.
Piotra 12
tel. (058) 20-15-55 fax (058) 61-55-63
Wydrukowano na papierze offset, kl. III 70 g. 82 x 104 cm Kostrzyn PAPER
Zam. 0043
H I S T O R Y C Z N E B I T WY
ANDRZEJ NADOLSKI
GRUNWALD 1410
Wydawnictwo Bellona
Warszawa 1993
WSTĘP
Bitwa stoczona w roku 1410 pod Grunwaldem i Stębarkiem
przez połączone siły Królestwa Polskiego i Wielkiego Księst-
wa Litewskiego
z wojskami Zakonu Krzyżackiego należy do
najważniejszych wydarzeń w średniowiecznych dziejach Eu-
ropy Środkowo-Wschodniej. Wiąże się z nią zasadnicza prze-
miana w układzie sił tej części kontynentu. Zapoczątkowany
został zmierzch kolonialnego imperium
utworzonego przez
niemieckie zakony rycerskie na południowych i wschodnich
wybrzeżach Bałtyku. Jednocześnie rozpoczęła się najświet-
niejsza epoka w dziejach Polski i Litwy połączonych pod
panowaniem dynastii jagiellońskiej, bez względu na to, jakie,
często bardzo luźne, formy przyjmował ten związek w ciągu
pierwszych dwóch wieków swego istnienia.
W historii wojskowej średniowiecza bitwa grunwaldzka
zajmuje znaczące miejsce przede wszystkim ze względu na
swoje rozmiary. Już dla współczesnych było to „wielkie
pobicie", „ein grosser streit", „maxima strages". Średniowie-
czni, a za nimi po części i późniejsi autorzy, mnożyli w nie-
skończoność stany liczebne obu walczących stron, dochodząc
aż do 6 milionów i to tylko po stronie polsko-litewskiej!
Spekulacje te nie
mają oczywiście nic wspólnego z
rzeczywistością, są jednak odbiciem wrażeń, jakie na opinii
europejskiej wywarła skala zmagań na Polach Grunwaldu.
4
O znaczeniu działań uwieńczonych bitwą rozegraną 15 lip-
ca 1410 r. decydują także w niemałym stopniu
oryginalne i na
swój czas nowatorskie rozwiązania operacyjne zastosowane
przez dowództwo połączonych wojsk polsko-litewskich.
Walnemu zwycięstwu odniesionemu nad potężnym wro-
giem, jakim było pruskie państwo Krzyżaków, od razu przy-
pisano w Polsce doniosłe
znaczenie. Już w roku 1411, na
polecenie króla Władysława, dzień 15 lipca został uznany za
oficjalne święto państwowe, pierwsze w naszych dziejach.
W roku 1420 arcybiskup gnieźnieński i pierwszy prymas
Polski Mikołaj Trąba, ten sam, który w latach Wielkiej
Wojny
1409-1411
jako podkanclerzy i bliski współpracownik Jagieł-
ły był jednym ze współtwórców zwycięstwa, polecił, aby
rocznicę bitwy obchodzono uroczyście we wszystkich kościo-
łach Królestwa.
W czasach późniejszych tradycja Grunwaldu w Polsce
przygasała
lub odżywała, głównie w zależności od tego, jaki
obrót przyjmowały stosunki polsko-niemieckie. Szczególnego
wyrazu nabrała u schyłku XIX i w początku XX w., gdy naród
polski, pozbawiony bytu państwowego i wegetujący pod
władzą trzech zaborców, dostrzegł konieczność stawienia
czoła wzbierającej fali pruskiego wojowniczego nacjonaliz-
mu. Zjednoczone pod przewodnictwem Prus Niemcy Bismar-
cka i Wilhelma II nawiązały do spuścizny po Zakonie Krzyża-
ckim, traktując ją jako ważny składnik własnej imperialistycz-
nej ideologii, szczególnie wrogiej wobec całego świata
słowiańskiego, a przede wszystkim wobec Polaków. Rozpo-
częto restaurację zamku malborskiego jako widomego sym-
bolu władania i kulturotwórczej roli Niemców na słowiańskim
Wschodzie, a poległego
pod Grunwaldem wielkiego mistrza
Ulryka von Jungingen uznano za bohatera, który padł w walce
„o niemiecki byt i niemieckie prawo".
Akcja ta wywołała zrozumiałą reakcję ze strony polskiej.
Jej kulminacją stały się imponujące ogólnonarodowe obchody
500-lecia Grunwaldu, zorganizowane w roku 1910 w Krako-

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin